Jak wyregulować siewnik zbożowy? Poradnik krok po kroku

Regulacja siewnika zbożowego opiera się na ustawieniu przekładni, zastawki, denek i kółek wysiewających, a następnie wykonaniu próby kręconej. Tabela wysiewu wskazuje ustawienia początkowe, ale nie zastępuje pomiaru, ponieważ masa i wielkość nasion mogą różnić się między partiami.

Przygotowanie siewnika przed regulacją

Przed rozpoczęciem ustawiania opróżnij i oczyść zbiornik oraz aparaty wysiewające. Nawet niewielkie ciało obce, resztki poprzedniego materiału lub zanieczyszczenia mogą zmienić dawkę wysiewu.

Sprawdź stan techniczny elementów napędowych i roboczych:

• Skontroluj naciąg łańcuchów napędowych i przesmaruj ruchome elementy.
• Sprawdź poziom oleju w przekładni oraz płynność obracania mechanizmu.
• Oceń zużycie i zamocowanie redlic, zarówno stopkowych, jak i talerzowych.
• Sprawdź dokręcenie połączeń śrubowych oraz stan kół napędowych.

Następnie znajdź w instrukcji obsługi tabelę wysiewu dla konkretnego modelu. Ustawienia początkowe obejmują:

• Przekładnię – wyznacza podstawową dawkę nasion.
• Zastawkę – reguluje dopływ materiału do aparatów wysiewających.
• Denka – trzeba je dopasować do wielkości i rodzaju nasion.
• Kółka wysiewające – wybiera się je zgodnie z rodzajem materiału siewnego.

Jak wykonać próbę kręconą?

Próbę wykonuje się na postoju, z wykorzystaniem rynienek lub osłony korytkowej podstawionej pod aparaty wysiewające. Przy pracy przy siewniku wyłącz napęd ciągnika, zaciągnij hamulec i wykonuj czynności zgodnie z instrukcją obsługi maszyny.

1. Ustaw siewnik w pozycji roboczej, zwolnij belkę mieszków i zamontuj rynienki pomiarowe pod aparatami wysiewającymi.
2. Ustaw przekładnię, zastawkę, denka i kółka wysiewające według tabeli dla wybranego gatunku oraz zakładanej normy w kilogramach na hektar.
3. Napełnij zbiornik ziarnem do poziomu powyżej górnej krawędzi otworów prowadzących do aparatów wysiewających.
4. Wykonaj kilka obrotów korbą, aby aparaty wypełniły się ziarnem. Zebrany materiał przesyp z powrotem do zbiornika.
5. Ponownie ustaw rynienki i obróć korbą liczbę razy odpowiadającą powierzchni jednego ara.
6. Zbierz całe wysiane ziarno, dokładnie je zważ i pomnóż wynik przez 100. Otrzymasz przybliżoną dawkę w kilogramach na hektar.

Liczba obrotów korby zależy od szerokości roboczej siewnika. Dla podanych niżej szerokości i powierzchni jednego ara przyjmuje się następujące wartości:

Wartości z tabeli dotyczą określonego sposobu pomiaru i konkretnej konstrukcji siewnika. Jeśli instrukcja danego modelu podaje inne ustawienia, pierwszeństwo mają dane producenta. Przy bardzo precyzyjnym siewie próbę można powtórzyć na polu, wykonując przejazd o długości odpowiadającej jednemu aremu, a następnie ważąc wysiane ziarno.

Polecamy: Siewnik mechaniczny czy pneumatyczny do ciągnika – co wybrać?

Jak skorygować wynik próby?

Porównaj wynik ważenia z planowaną normą wysiewu. Jeżeli wysiano za mało nasion, zwiększ dawkę ustawieniem przekładni. Jeżeli wynik jest zbyt wysoki, zmniejsz dawkę. Po każdej zmianie wykonaj próbę ponownie, ponieważ sama pozycja skali nie gwarantuje uzyskania właściwej masy.

Różnica rzędu 2% jest zwykle bardzo dobrym wynikiem. Odchylenie w przedziale kilku procent może być akceptowalne zależnie od rodzaju uprawy i wymagań gospodarstwa, natomiast wynik różniący się o więcej niż 5% należy skorygować. Taka niedokładność może zmienić obsadę roślin, zwiększyć zużycie materiału siewnego albo pogorszyć potencjał plonowania.

Zobacz także: Jak dobrać siewnik do wielkości gospodarstwa?

Nie kompensuj błędnej dawki samą zastawką. Przekładnia ustala podstawową ilość wysiewu, a zastawka i denka muszą pozostać ustawione tak, aby ziarno było pobierane płynnie i bez uszkodzeń.

Jeżeli mechanizm pracuje nierówno, korba obraca się z oporem albo wynik zmienia się znacznie między kolejnymi próbami, przerwij regulację i sprawdź napęd, aparaty wysiewające oraz zużycie kół. Przy uszkodzeniu przekładni potrzebna jest naprawa zgodna z instrukcją danego modelu.

Gdy danego ziarna nie ma w tabeli, wybierz materiał o podobnej wielkości i kształcie. Dotyczy to na przykład gryki, łubinu czy pszenżyta, jeśli producent nie przewidział dla nich osobnej pozycji. W takim przypadku próbę należy wykonać co najmniej dwa razy, a wynik traktować jako indywidualne ustawienie dla konkretnej partii nasion.

Kontrola przed wyjazdem w pole

Po zakończeniu regulacji przeprowadź krótką kontrolę całego zestawu:

• Wypoziomuj siewnik, regulując długość łącznika górnego.
• Ustaw znaczniki zgodnie z rozstawem rzędów i szerokością roboczą.
• Sprawdź głębokość pracy redlic po przejechaniu kilku metrów w glebie.
• Upewnij się, że napęd kół i łańcuchów działa płynnie podczas jazdy.
• Sprawdź, czy denka, zastawki i aparaty wysiewające są ustawione jednakowo na całej szerokości maszyny.

Dobrze wypoziomowany siewnik utrzymuje zbliżoną głębokość pracy redlic pierwszego i drugiego rzędu. Regulację głębokości wykonuj już na polu, ponieważ wpływają na nią rodzaj gleby, wilgotność, prędkość jazdy i typ redlic. Próba kręcona ustala dawkę nasion, ale dopiero prawidłowe ustawienie maszyny w glebie decyduje o równomierności wschodów.